पाँचथर —वर्षीया शारदादेवी सेढाईं, ४५ वर्षीया छोरी इन्द्रसँग सन्दकपुर–३ सुलुबुङको टारीस्थित घरमा बस्थिन् । फाँटिलो जग्गामा घर भएकाले त्यहाँ पहिरो जाला भनेर कसैले पनि सोचेका थिएनन् । १८ असोजको रातिदेखि सुरु भएको अविरल वर्षाले घरमाथिको कुलोले ढिस्को नै बगाएर घरै पुरेपछि शारदा र इन्द्र दुवैको ज्यान गयो । कुलोको पानीले जमिन खोलेर पहिरोको रूप लिएको थियो ।यो ठाउँमा पहिरो जाला भनेर कसैले अनुमानै गरेका थिएनौं, विपद्ले टार र भिरालो जग्गा छुट्याउँदैन रहेछ,’ छिमेकी सीपी शर्मा गड्तौलाले भने, ‘सेढाईंको घरमाथि बाह्रैमास चलिरहने कुलो थियो, कुलो मास्तिर सानो ढिस्को लडेर पानी थुनिएछ । पोखिन थालेपछि त्यही पानीले घर मास्तिरको बाँसको झ्याङ खोतल्दै पहिरोको रूप लिएर घरै पुर्यो, आमाछोरीको सुतेकै ठाउँमा ज्यान गयो ।’
रातभर मेघ गर्जन र चट्याङसँगै भीषण वर्षा भएकाले छिमेकी कसैले त्यहाँ पहिरो गएको पत्तोसम्म नपाएको अर्की छिमेकी खोमादेवी गड्तौलाले सुनाइन् । ‘बिहान उज्यालो भएपछि घर पुरिएको देखें, हारगुहार गरेपछि छिमेकी र प्रहरीले पहिरो पन्छाउँदा आमाछोरी जीवित थिएनन्,’ उनले भनिन् ।
इलाम नगरपालिका–६ घोस ठाउँका विराज पाख्रिन तामाङको घर माथिदेखि आएको पहिरोले पुर्दा ६ जनाको ज्यान गयो । त्यहाँ तामाङ परिवारका ३ र पाहुना आएका ३ गरी ६ जनाले एकै ठाउँमा ज्यान गुमाउनुपर्यो ।
यो स्थानमा पनि कहिल्यै कसैले पहिरोको जोखिमको पूर्वानुमान नगरेको इलामका पत्रकार सटेन्द्र जबेगुले बताए । ‘वर्षौंदेखिको बसोबास थियो, पहिरो लड्छ भन्ने कहिल्यै र कसैले अनुमान गरेका थिएनौं, धेरै माथि लडेको पहिरोमा सोहोरिएर आएको ढुंगा र माटोले पुर्दा ६ जनाले ज्यान गुमाउनुपर्यो,’ उनले भने ।आइतबार साँझसम्ममा इलामको सूर्योदय नगरपालिकामा ५, इलाम नगरपालिकामा ६, सन्दकपुर गाउँपालिकामा ६, माङसेबुङ गाउँपालिकामा ३, माई जोगमाई गाउँपालिकामा ८, देउमाई नगरपालिकामा ८, फाकफोकथुम गाउँपालिकामा १ गरी कम्तीमा ३७ जनाको ज्यान गइसकेको छ । ज्यान गुमाएका मध्ये १७ पुरुष र २० महिला छन् । जसमा ८ जना बालबालिका रहेको जिल्ला प्रशासन कार्यालय इलामले प्रकाशन गरेको तथ्यांकमा उल्लेख छ ।
पहिरोमा परेर इलाम नगरपालिकामा १ जना बेपत्ता छन् । इलामका विभिन्न स्थानमा २० जना घाइतेमध्ये तीन जनालाई सेनाको हेलिकोप्टरबाट उद्धार गरिएको छ । पहिरोले पुरिएर पाँचथरको तुम्वेवा गाउँपालिकामा १ जना र फाल्गुनन्द गाउँपालिकामा १ गरी २ जनाको ज्यान गएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय पाँचथरका सूचना अधिकारी रूपेश तामाङले बताए ।
जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले केही दिन अगावै भदौ १७ देखि २० सम्म भारी वर्षासँगै बाढीपहिरो र विपद्जन्य घटनाको प्रक्षेपण गरेको थियो । सोहीअनुसार इलाम र पाँचथरका विपद् व्यवस्थापन समितिले बाढीपहिरो जान सक्ने सम्भावित स्थानहरूको पहिचान गरेको थियो । इलामको विपद् व्यवस्थापन समितिले सडक अवरोध, बाढी, पहिरो, डुबान र कटानका दृष्टिकोणले जोखिममा रहेका २० भन्दा धेरै ठाउँको पहिचान गरेको थियो ।
इलामकी प्रमुख जिल्ला अधिकारी सुनिता नेपाल शनिबार पहिरो गएका मध्ये राजदुवाली क्षेत्रबाहेक अरू कुनै ठाउँ जोखिमयुक्त क्षेत्रमा सूचीकृत नरहेको बताउँछिन् । ‘राजदुवालीमा बाढी र पहिरो दुवै दृष्टिकोणबाट खतरायुक्त रहेको भनेर स्थानीयलाई सुरक्षित रहन भनेका थियौं, बाँकी स्थानमा गएको पहिरो अनपेक्षित हो,’ नेपालले भनिन् । यस पटक रातको समयमा वर्षा हुनु र मानिसहरू सुतिरहेको स्थानमै पुरिनु पनि धेरै क्षति हुनुको कारण रहेको उनको ठम्याइ छ । इलाममा शनिबार मात्रै ३३४ मिलिमिटर पानी परेको थियो ।
